Egelpad in De spitkeet

In Harkema (Friesland) is een openluchtmuseum en themapark genaamd ‘De Spitkeet’. In dit museum/park kun je van alles te weten komen over hoe mensen in deze omgeving vroeger hebben gewoond en geleefd en hoe de ontwikkeling van de mensen hier is geweest door de jaren heen. 

De omschrijving van ‘De Spitkeet’ staat op hun site als volgt omschreven: 

In het openluchtmuseum en themapark kun je ervaren hoe de mensen op de Friese en Groningse heide woonden, leefden en werkten in de periode 1850-1950. De mensen waren erg arm en de omstandigheden waren erbarmelijk. 

Het museum laat de ontwikkeling zien van het primitieve wonen in plaggenhutten en holwoningen naar het wonen in eenvoudige stenen huizen, de zogenaamde woudhuisjes. Verder staan er onder andere een armenhuis en een kippenhokwoning en is er een armenkerkhof. 

Er is ook een samenwerking met ‘It Fryske Gea’, deze heeft een natuureducatie programma genaamd: ‘pingo & pet’.

Voor ‘De Spitkeet’ is het programma: ‘Egelpad in De Spitkeet’ te verkrijgen. Met dit programma leren de kinderen hoe de mensen vroeger leefden en ze leren over de grond, de bomen en de beestjes.  

Aan de hand van een tiental opdrachten gaan de kinderen op onderzoek door het openluchtmuseum en themapark. Maar ook buiten de opdrachten om zijn er genoeg dingen te beleven en te zien. Er zijn een aantal woningen te bezichtigen waarin de ontwikkeling van de woonomstandigheden van de mensen uit de omgeving duidelijk worden gemaakt, ook wordt er gekeken naar de beroepen die er in de omgeving uitgevoerd werden die specifiek waren voor de omgeving. Een impressie hiervan is als laatste te vinden. 

Hieronder staat een omschrijving van de opdrachten die er tijdens het programma: ‘Egelpad in De Spitkeet’ gedaan worden. 

De eerste opdracht is een hinkelspel. 

Aan de hand van dit hinkelspel wordt er gekeken naar een spel dat door de kinderen gespeeld wordt maar dat al een oorsprong in het verleden heeft. Het accent ligt hierbij op de verbinding tussen hoe ouders/grootouders als kind speelden met hoe er nu gespeeld wordt.

Tijdens de tweede opdracht gaan de kinderen natuurproducten zoeken om hiermee een schilderij te maken. Ze krijgen een stuk papier met daarop dubbelzijdig tape. De opdracht die ze hierbij krijgen is dat ze moeten gaan zoeken naar dingen uit de natuur die ze mooi vinden en die dan vastplakken op het papier. Dit is een leuke actieve opdracht waarbij de leerlingen in de natuur opzoek gaan naar verschillende dingen die in de natuur te vinden zijn. Denk hierbij aan vormen, kleuren, structuren.

Tijdens de derde opdracht gaan de kinderen kijken hoe de mensen vroeger woonden en leefden. Er is een holwoning waar de kinderen naar binnen kunnen gaan en kijken wat er in die tijd beschikbaar was in een woning. Bij deze opdracht moeten de kinderen dingen rond de holwoning uit de natuur verzamelen om een schuilplek voor een egel te maken. Bij deze opdracht gaan de kinderen bezig met het maken van een constructie met natuurproducten.

Opdracht vier staat in het teken van ervaren. De kinderen gaan in twee bakken het verschil voelen tussen zand en aarde. Er wordt ook gekeken naar eigenschappen van zand en aarde. Bij deze opdracht staat een plaggenhut waar de kinderen kunnen kijken hoe de mensen vroeger hun woning bouwden van heideplaggen en hoe deze er van binnen uitziet.

Bij opdracht vijf krijgen de kinderen inzicht in de manier waarop de mensen vroeger woonden en de gezinssamenstelling. Er wordt gekeken naar de grootte van de gezinnen en die wordt vergeleken met de gezinsgrootte van tegenwoordig.

Met behulp van papier en wasco wordt er bij opdracht zes gezocht naar de verschillende structuren die in de natuur te vinden zijn. Met een stuk papier wordt er met wasco een afdruk van verschillende boomschorsen gemaakt om te kijken naar de verschillende structuren van de barst.

De kinderen gaan tijdens opdracht zeven met behulp van een zoekkaart en loeppotje op zoek naar de verschillende ‘kriebelbeestjes’ die er in de omgeving te vinden zijn.

Opdracht acht is een puzzelopdracht. De kinderen moeten puzzels oplossen om erachter te komen welke dieren er behalve de egel nog meer in de omgeving voorkomen.

Om met verschillende zintuigen bezig te zijn gaan de kinderen bij opdracht negen op zoek naar verschillende dingen met specifieke kenmerken. De dingen die ze gaan zoeken zijn:

• Iets groens
• Iets wat lekker ruikt
• Iets wat stinkt
• Een heel klein blaadje
• Een heel groot blad
• Iets wat je heel mooi vindt
• Iets wat je heel lelijk vindt
• Iets met veel kleur
• Iets wat niet in de natuur thuishoort

Bij de laatste opdracht maken de kinderen kennis met een spel dat vroeger gespeeld werd. Het spel heet: ‘Gooi maar in mijn pet’. Bij dit spel is het de bedoeling dat de kinderen een pet op de grond neerleggen en vanaf een afstand van twee meter proberen een bal in de pet te gooien. De kinderen worden hierbij bewust gemaakt in het verschil tussen de beschikbare spelmaterialen van vroeger en nu.

Boswachterles

Een leuke les om te combineren met het lezen van een boek. Is een les in combinatie met het boek: 'Tim de kleine boswachter'. Na het (voor)lezen van het boek kan een goede overgang gemaakt worden naar een les met het maken van een hut met behulp van natuurproducten. 

Tijdens deze les leren de kinderen geschikte bouwmaterialen uit de natuur te zoeken en ze zijn bezig met het ontdekken van constructies waarmee ze een hut (bouwwerk) kunnen maken. Het is een les waarmee je een leuke overgang kunt maken van 'in' de klas naar 'buiten' de klas.

Ik heb deze les als afsluiting gedaan van het 'egelpad in de spitkeet', ter voorbereiding op deze Les is het boek 'Tim de kleine boswachter' voorgelezen in de klas. De leerlingen zijn opzoek gegaan naar diverse materialen die er in de omgeving te vinden waren en hebben daar hun eigen schuilplaats/hut van gemaakt. Hieronder staat een foto om een impressie te krijgen van de werkwijze en de resultaten.

The first Lego League

Ik heb een aantal keren leerlingen mogen ondersteunen als coach bij de First Lego League. dit project kan worden opgesplitst in twee delen. Het eerste deel bestaat uit een probleemstelling, de leerlingen moeten gaan zoeken naar een mogelijke oplossing. Voorbeelden hiervan zijn: een oplossing bedenken voor het afvalprobleem, het ontwerpen van gebouwen voor de toekomst en wat er nodig is om voor langere tijd te overleven in de ruimte. Het tweede deel is een robotwedstrijd, in deze wedstrijd moeten de deelnemers een robot ontwerpen en programmeren die specifieke opdrachten kan uitvoeren. Dit is een uitdagend project voor de leerlingen. De leerlingen zijn bezig met onderzoek, probleemoplossing en presenteren. Tijdens dit project staan de Core values centraal in alles wat de leerlingen doen, deze zijn verderop op deze pagina te vinden.

Ter voorbereiding op de First Lego League heb ik lessen verzorgt voor het programmeren van de Lego-robot die de leerlingen voor de robotwedstrijd gebruikten. De lessen die ik hiervoor gebruikt heb zijn te vinden op: www.degeflipteklas.nl. Voor het ontwerpen van de wedstrijdrobot heb ik de leerlingen ondersteuning gegeven door de leerlingen technische basisprincipes te leren/laten zien, zoals tandwiel overbrengingen en hefbomen. Hiervoor heb ik Lego education gebruikt, met deze lego-doos leren de leerlingen basisprincipes en gaan ze onderzoeken wat er gebeurt als je bepaalde onderdelen veranderd. Een voorbeeld hiervan is het veranderen van de diameter van de wielen op een auto.

Core Values

Tijdens het werken met dit project wordt er gewerkt aan een aantal kerndoelen voor het Primair Onderwijs. 

Kerndoelen

en hoofdzaken scheiden van bijzaken. Deze informatie gebruiken zij voor het schrijven van verslagen, een logboek, samenvattingen en eventueel nieuwsbrieven.

De Techniek Torens

Gedurende een aantal schooljaren heb ik de leerlingen van groep 1-2, 3, 7 en 8 ondersteund door het geven technieklessen. Hiervoor heb ik de methode gebruikt die op de school aanwezig is. De methode die ik gebruikt heb is: De Techniek Torens. Dit zijn een drietal torens zijn opgedeeld in onderbouw, middenbouw en bovenbouw. In deze torens zitten een aantal dozen met daarin materiaal waarmee een specifiek onderwerp onderzocht kan worden. Er wordt op een experimenterende en onderzoekende wijze gewerkt aan diverse kerndoelen.

Door de manier waarop deze methode opgebouwd is en de documentatie die erbij aanwezig is, zijn deze lessen uitstekend te gebruiken. 

Rube Goldberg (Kettingreactie)

Dit is een lessenserie van drie lessen die ik heb ontworpen voor de groepen 7 en 8, maar ze zijn ook prima in te zetten vanaf groep 4.

Tijdens deze lessen gaan de leerlingen aan de slag met het maken van een Rube Goldberg machine.

Ze leren aan de hand van het ontwerpend leren een kettingreactie te maken. Hiermee werken ze aan hun makershouding en leren ze door samen te werken gebruik te maken van elkaars talenten.

4. De leerling kan doorzetten als het moeilijk wordt, is flexibel, toont lef en kan probleemoplossend denken. Kan producten maken,
analyseren en verbeteren;

Het concept van deze lessen is het ontwerpend leren. Hierdoor zijn de leerlingen, door gebruik te maken van het werkboekje van de les, bezig met het behalen van dit doel.

5.De leerling verwondert zich over en laat zich inspireren door verschillende kunstuitingen;

Met dit doel is de leerling bezig tijdens de eerste les. In deze les gaan ze op onderzoek naar voorbeelden om inspiratie op te doen voor hun eigen werk.

6. De leerling kan een idee kiezen, al dan niet samen met anderen;

Aan dit doel werken ze vanaf de eerste les, waarin er een opzet gemaakt wordt voor hun deel van de kettingreactie.  Tijdens de tweede les gaan ze verder om aan dit doel te werken.

7. De leerling leert over de relatie tussen vorm en functie;

Door tijdens de tweede les een proefopstelling te maken van hun deel van het eindproduct, en deze uit te testen, werken de leerlingen aan dit doel.

8. De leerling kan kiezen welk gereedschap, materiaal of techniek passend is;

Aan dit doel werken de leerlingen ook tijdens de eerste en tweede les. Tijdens de eerste les maken de leerlingen een ontwerp van het deel van de kettingreactie die zij gaan maken, ook maken ze hierbij een materialenlijst van de voorwerpen/materialen die ze nodig hebben. Tijdens de tweede les gaan ze deze materialen uittesten en eventueel aanpassen.

* Woord klooien vervangen

Ik heb het woord klooien in de lesbrief vervangen door experimenteren.

* Wat wil je minimaal afhebben na les 1?

Aan het einde van les 1 moeten de leerlingen een concept hebben van het deel van de kettingreactie die zij gaan maken samen met een lijst met benodigdheden die ze nodig hebben voor les 2. Deze benodigdheden zijn bedoeld als basis en kunnen tijdens les 2 nog aangepast/aangevuld worden.

Waterdichtheid

Dit is een les die is ontworpen om gebruikt te worden in de groepen 1 t/m 3.

Gedurende deze les gaan de leerlingen aan de hand van onderzoekend leren dingen onderzoeken met betrekking tot waterdichtheid. Tevens gaan de leerlingen in de aanloop tot het leerdoel bezig met de seizoenen van het jaar en de kleding die daarbij hoort.